Chuẩn mực IFRS 15 là gì?

Chuẩn mực IFRS 15 là gì?

Chuẩn mực quốc tế quy định nguyên tắc ghi nhận doanh thu từ hợp đồng với khách hàng theo mô hình 5 bước.

Thuật ngữ tiếng Anh: IFRS 15 — Revenue from Contracts

Lĩnh vực: Kế toán

Giải thích chi tiết

Chuẩn mực IFRS 15 (IFRS 15 — Revenue from Contracts) là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực kế toán. Hiểu rõ thuật ngữ này giúp doanh nghiệp SME nắm vững kiến thức tài chính, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh và vay vốn hiệu quả hơn.

Trong thực tế hoạt động tài chính tại Việt Nam, chuẩn mực ifrs 15 được áp dụng rộng rãi và đóng vai trò thiết yếu trong các nghiệp vụ hàng ngày.

Ứng dụng trong kinh doanh

Thuật ngữ chuẩn mực ifrs 15 thường xuất hiện trong các tình huống sau:

• Trong hoạt động kinh doanh và quản lý tài chính doanh nghiệp
• Trong các báo cáo tài chính và văn bản quản trị nội bộ
• Trong hồ sơ vay vốn và thẩm định tín dụng
• Trong các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Câu hỏi thường gặp

IFRS 15 khác gì so với VAS 14 hiện hành của Việt Nam? Điểm khác biệt cốt lõi là tiêu chí ghi nhận doanh thu: VAS 14 ghi nhận khi chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích, còn IFRS 15 ghi nhận khi chuyển giao quyền kiểm soát (control) cho khách hàng. Điều này có thể làm thay đổi thời điểm ghi nhận doanh thu trên báo cáo tài chính.

Doanh nghiệp SME có bắt buộc phải áp dụng IFRS 15 ngay không? Hiện tại Việt Nam vẫn đang trong lộ trình hội tụ, doanh nghiệp niêm yết quy mô lớn áp dụng trước. SME sẽ áp dụng theo lộ trình khi Bộ Tài chính ban hành chuẩn mực kế toán Việt Nam tương ứng — doanh nghiệp nên theo dõi thông báo chính thức từ cơ quan này.

Hợp đồng kèm lắp đặt hoặc bảo hành có bị tách doanh thu riêng không? Có. IFRS 15 yêu cầu tách riêng từng nghĩa vụ thực hiện (performance obligation) trong hợp đồng — ví dụ phần bán hàng, phần lắp đặt, phần bảo hành/bảo trì phải ghi nhận doanh thu theo thời điểm hoàn thành từng phần, không gộp chung vào một lần xuất hóa đơn.

Ghi nhận doanh thu khác thời điểm có làm thay đổi nghĩa vụ thuế TNDN không? Có thể ảnh hưởng, vì thời điểm ghi nhận doanh thu kế toán khác với thời điểm xuất hóa đơn hoặc thời điểm thu tiền sẽ dẫn đến chênh lệch giữa doanh thu tính thuế và doanh thu kế toán. Doanh nghiệp nên trao đổi với đơn vị kiểm toán hoặc kế toán thuế để xử lý phù hợp theo quy định hiện hành về thuế TNDN.

Vay vốn kinh doanh

Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.

Mô hình 5 bước ghi nhận doanh thu theo IFRS 15

IFRS 15 (Revenue from Contracts with Customers) — chuẩn mực ghi nhận doanh thu quốc tế — yêu cầu doanh nghiệp ghi nhận doanh thu theo 5 bước:

• Bước 1 — Xác định hợp đồng: Hợp đồng phải có đầy đủ các yếu tố: được chấp thuận, xác định quyền và nghĩa vụ, có điều khoản thanh toán, có chất kinh tế, và có khả năng thu được tiền
• Bước 2 — Xác định nghĩa vụ thực hiện: Tách riêng các cam kết chuyển giao hàng hóa/dịch vụ khác biệt
• Bước 3 — Xác định giá giao dịch: Ước tính số tiền doanh nghiệp kỳ vọng nhận được (bao gồm chiết khấu, thưởng, phạt)
• Bước 4 — Phân bổ giá giao dịch: Phân bổ cho từng nghĩa vụ thực hiện theo giá bán đứng riêng
• Bước 5 — Ghi nhận doanh thu: Khi (hoặc trong khi) hoàn thành nghĩa vụ thực hiện

IFRS 15 áp dụng tại Việt Nam

Việt Nam đang trong quá trình hội tụ chuẩn mực kế toán quốc tế, IFRS 15 sẽ ảnh hưởng đến VAS 14 (Doanh thu) hiện hành:

• VAS 14 hiện tại: Ghi nhận doanh thu khi chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu
• IFRS 15: Ghi nhận doanh thu dựa trên việc chuyển giao quyền kiểm soát (control) — tiêu chí khác biệt đáng kể
• Lộ trình: Doanh nghiệp niêm yết quy mô lớn áp dụng trước, SME áp dụng theo khi VAS mới ban hành

IFRS 15 ảnh hưởng báo cáo tài chính như thế nào?

Khi áp dụng chuẩn mực doanh thu quốc tế IFRS 15, BCTC doanh nghiệp có thể thay đổi:

• Thời điểm ghi nhận doanh thu thay đổi: Một số doanh thu ghi nhận sớm hơn hoặc muộn hơn so với VAS hiện tại
• Hợp đồng nhiều yếu tố: Doanh thu từ hợp đồng kèm lắp đặt, bảo hành, bảo trì phải được tách riêng và ghi nhận theo tiến độ
• Ảnh hưởng đến thuế: Thay đổi thời điểm ghi nhận doanh thu có thể ảnh hưởng nghĩa vụ thuế TNDN

Đối với doanh nghiệp SME, hiểu IFRS 15 giúp chuẩn bị BCTC đúng chuẩn khi nộp hồ sơ vay vốn — ngân hàng ngày càng đánh giá cao BCTC lập theo chuẩn quốc tế.