Quyền chọn ngoại tệ Option là gì?
Hợp đồng cho quyền nhưng không bắt buộc mua hoặc bán ngoại tệ tại mức tỷ giá định sẵn.
Thuật ngữ tiếng Anh: FX Option
Lĩnh vực: Ngoại hối
Call Option vs Put Option
Quyền chọn ngoại tệ có hai dạng phổ biến mà doanh nghiệp SME thường gặp khi tìm hiểu về công cụ phái sinh:
-
Call Option (Quyền chọn mua): Cho phép người mua hợp đồng được quyền mua một lượng ngoại tệ tại tỷ giá đã thỏa thuận trước. Ví dụ, một doanh nghiệp xuất khẩu nhận thanh toán bằng USD sau 3 tháng có thể mua Call Option trên cặp USD/VND để bảo vệ kịch bản USD giảm giá so với VND — giúp đảm bảo số tiền quy đổi về không thấp hơn mức kỳ vọng.
-
Put Option (Quyền chọn bán): Cho phép người mua hợp đồng được quyền bán ngoại tệ tại tỷ giá định sẵn. Ngược lại với ví dụ trên, một doanh nghiệp nhập khẩu cần thanh toán bằng USD trong tương lai có thể mua Put Option để phòng trường hợp USD tăng giá mạnh, tránh rủi ro chi phí đầu vào đội lên đột ngột.
Điểm khác biệt cốt lõi so với hợp đồng kỳ hạn (Forward): với Option, doanh nghiệp có quyền thực hiện giao dịch nhưng không bắt buộc. Nếu thị trường diễn biến có lợi (ví dụ tỷ giá tốt hơn dự kiến), doanh nghiệp có thể bỏ qua quyền chọn và giao dịch theo giá thị trường. Tuy nhiên, để có được sự linh hoạt này, người mua phải trả phí quyền chọn (premium) cho bên bán.
Các thành phần chính của hợp đồng quyền chọn
Khi đọc hoặc ký hợp đồng FX Option, doanh nghiệp cần nắm các tham số sau:
- Tỷ giá thực hiện (Strike Price): Mức tỷ giá ghi trong hợp đồng, là mức mà doanh nghiệp được quyền mua hoặc bán khi thực hiện quyền chọn.
- Ngày đáo hạn (Expiry Date): Thời điểm cuối cùng quyền chọn có hiệu lực. Có hai loại: Option kiểu châu Âu (chỉ thực hiện vào ngày đáo hạn) và Option kiểu Mỹ (có thể thực hiện bất kỳ lúc nào trước hoặc vào ngày đáo hạn).
- Khối lượng hợp đồng (Notional Amount): Lượng ngoại tệ tối đa được quyền giao dịch, thường được chuẩn hóa theo từng sàn hoặc ngân hàng.
- Phí quyền chọn (Premium): Chi phí trả trước để mua quyền chọn. Đây là khoản "mua bảo hiểm" và sẽ không được hoàn lại dù doanh nghiệp có thực hiện quyền chọn hay không.
Khi nào doanh nghiệp SME nên cân nhắc sử dụng FX Option
Không phải mọi doanh nghiệp có nhu cầu ngoại tệ đều cần đến quyền chọn. Có một dạng hợp đồng tương tự là hợp đồng kỳ hạn (Forward) đã được nhiều ngân hàng tại Việt Nam cung cấp cho SME, cho phép khóa tỷ giá mua/bán trong tương lai mà không phải trả phí quyền chọn.
FX Option phù hợp hơn với doanh nghiệp trong các trường hợp:
- Có dòng tiền ngoại tệ chưa chắc chắn (ví dụ hợp đồng xuất khẩu phụ thuộc vào kết quả đàm phán hoặc điều kiện giao hàng), vì doanh nghiệp muốn bảo vệ rủi ro nhưng không muốn bị ràng buộc phải giao dịch.
- Biến động tỷ giá USD/VND hoặc các cặp tiền chính gần đây ở mừng cao hoặc khó dự đoán, khiến kịch bản tỷ giá có thể đi nhiều hướng.
- Doanh nghiệp cần bảo vệ biên lợi nhuận cho một giao thương cụ thể (ví dụ đơn hàng lớn, lợi nhuận mỏng, không có dư địa hấp thụ tỷ giá bất lợi).
Ngược lại, nếu doanh nghiệp đã biết chắc lượng ngoại tệ cần mua/bán trong tương lai và chỉ muốn khóa tỷ giá, hợp đồng kỳ hạn thường tiết kiệm chi phí hơn vì không phát sinh premium.
Lưu ý: Nội dung trên mang tính tham khảo tổng quát về sản phẩm phái sinh ngoại tệ, không thay thế tư vấn từ chuyên gia tài chính hoặc ngân hàng. Điều kiện giao dịch FX Option cụ thể (phí, tỷ giá thực hiện, hạn mức) phụ thuộc vào từng tổ chức tài chính và do từng bên quyết định.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.