Tỷ lệ an toàn vốn là gì?

Tỷ lệ an toàn vốn là gì?

Tỷ lệ giữa vốn tự có và tổng tài sản có rủi ro quy đổi, phản ánh mức độ đủ vốn của TCTD.

Thuật ngữ tiếng Anh: Capital Adequacy Ratio (CAR)

Lĩnh vực: Pháp lý

Công thức tính và các thành phần chính

Về mặt kỹ thuật, tỷ lệ an toàn vốn được tính theo công thức:

CAR = Vốn tự có của TCTD / Tổng tài sản có rủi ro quy đổi × 100%

Trong đó:

• Vốn tự có bao gồm vốn cấp 1 (vốn cổ phần phổ thông, lợi nhuận giữ lại, các quỹ dự trữ) và vốn cấp 2 (trái phiếu dài hạn có điều kiện, dự phòng tái đánh giá tài sản). Mỗi thành phần có trọng số khác nhau khi tính vào vốn tự có đủ tiêu chuẩn.
• Tài sản có rủi ro quy đổi là tổng tài sản được phân loại theo mức độ rủi ro và nhân với hệ số rủi ro tương ứng. Ví dụ: cho vay có đảm bảo bằng bất động sản có hệ số rủi ro thấp hơn so với cho vay tín chấp; cho vay doanh nghiệp có hệ số rủi ro thấp hơn so với một số khoản đầu tư vào tài sản phái sinh phức tạp.

Điều này có nghĩa cùng một tổng tài sản nhưng cơ cấu danh mục khác nhau sẽ cho ra số tài sản rủi ro quy đổi rất khác nhau. Một ngân hàng tập trung cho vay bất động sản có đảm bảo sẽ có tỷ lệ an toàn vốn "dễ thở" hơn ngân hàng cho vay tiêu dùng tín chấp, dù quy mô tài sản ngang nhau.

Chuẩn mục quốc tế Basel và ngưỡng tối thiểu

Theo khung Basel III — chuẩn mục quản lý rủi ro vốn được Ủy ban Basel ban hành và áp dụng rộng rãi trên toàn hệ thống ngân hàng toàn cầu — ngân hàng phải duy trì CAR tối thiểu 8% (bao gồm cả vốn cấp 1 và vốn cấp 2), trong đó riêng vốn cấp 1 tối thiểu 6%.

Ngoài ngưỡng tối thiểu, Basel III còn yêu cầu thêm:

• Vốn bảo toàn (Capital Conservation Buffer) 2,5%, nâng tổng ngưỡng vốn cấp 1 lên 7% và tổng CAR lên 10,5% trong điều kiện bình thường.
• Vốn đối ứng chu kỳ (Countercyclical Buffer) từ 0% đến 2,5%, áp dụng tùy theo giai đoạn tăng trưởng tín dụng của từng quốc gia.

Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước áp dụng khung chuẩn mực Basel với một số điều chỉnh phù hợp đặc thù thị trường trong nước. Doanh nghiệp khi đọc báo cáo tài chính ngân hàng nên để ý liệu CAR được tính theo chuẩn nội địa hay chuẩn quốc tế, vì con số có thể chênh nhau.

Ý nghĩa đối với doanh nghiệp SME khi tiếp cận vốn

CAR không phải chỉ số doanh nghiệp vay trực tiếp sử dụng trong hồ sơ, nhưng nó gián tiếp ảnh hưởng đến khả năng được duyệt vay qua các kênh sau:

1. Chính sách cho vay của từng ngân hàng: Một ngân hàng có CAR cao (ví dụ trên 15%) thường có dư địa mở rộng tín dụng, nên có xu hướng chấp nhận thêm khách hàng mới và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngược lại, ngân hàng có CAR sát ngưỡng tối thiểu có thể siết chọn lọc hơn.

2. Cơ cấu tài sản đảm bảo: Vì tài sản có đảm bảo được tính hệ số rủi ro thấp hơn, khoản vay có tài sản thế chấp (nhà xưởng, máy móc, bất động sản) thường "tốn ít vốn" của ngân hàng hơn so với vay tín chấp. Đây là lý do thực tế khiến nhiều ngân hàng ưu tiên cho vay có đảm bảo với doanh nghiệp SME.

3. Đánh giá sức khỏe ngân hàng: Doanh nghiệp SME đang cân nhắc chọn ngân hàng để vay vốn dài hạn nên tham khảo CAR công bố trong báo cáo thường niên. CAR ổn định và cao hơn ngưỡng quy định là một trong những tín hiệu tốt về năng lực ngân hàng cam kết cấp tín dụng dài hạn.

Khi matching qua BizLoan, doanh nghiệp gửi hồ sơ một lần và được kết nối với nhiều ngân hàng, tổ chức tín dụng khác nhau. Lãi suất, hạn mức và thời hạn vay cụ thể do từng lender quyết định sau khi thẩm định hồ sơ, dựa trên chính sách vốn và rủi ro riêng của họ.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn về tài chính, pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

CAR và tỷ lệ nợ trên vốn (D/E) khác nhau như thế nào?

CAR là chỉ số đo mức đủ vốn của ngân hàng dựa trên tài sản có rủi ro quy đổi, còn tỷ lệ D/E là chỉ số tài chính doanh nghiệp đo mức độ sử dụng nợ so với vốn chủ sở hữu. Hai chỉ số này thuộc hai đối tượng khác nhau và phục vụ mục đích đánh giá khác nhau.

Doanh nghiệp SME có thể tự kiểm tra CAR của ngân hàng ở đâu?

CAR được các tổ chức tín dụng công bố trong báo cáo thường niên, báo cáo tài chính quý/năm và trên website quan hệ cổ đông. Ngân hàng Nhà nước cũng tổng hợp và công bố một số chỉ tiêu an toàn vốn theo định kỳ trên cổng thông tin của mình.

Ngân hàng có CAR cao có nghĩa là chắc chắn cho vay dễ hơn không?

Chưa chắc chắn hoàn toàn. CAR cao cho thấy ngân hàng có dư địa vốn để mở rộng tín dụng, nhưng quyết định cho vay còn phụ thuộc vào chính sách rủi ro, ngành nghề ưu tiên và kết quả thẩm định hồ sơ cụ thể của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nộp hồ sơ qua BizLoan, ai là người quyết định CAR áp dụng cho khoản vay của mình?

BizLoan không quyết định và không áp dụng bất kỳ chỉ số CAR nào lên khoản vay của doanh nghiệp. CAR là chỉ tiêu nội bộ của từng lender phục vụ quản trị rủi ro riêng; việc phê duyệt, lãi suất và hạn mức do từng ngân hàng, tổ chức tín dụng quyết định sau khi thẩm định hồ sơ mà BizLoan chuyển tới.

Vay vốn kinh doanh

Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.