Incoterms 2020 — CIP là gì?
Cước phí và bảo hiểm trả tới: như CPT nhưng thêm bảo hiểm mọi rủi ro cho hàng hoá.
Thuật ngữ tiếng Anh: CIP — Carriage and Insurance Paid To
Lĩnh vực: Thanh toán
CIP so với CPT: điểm khác biệt cốt lõi
CIP kế thừa toàn bộ cơ chế của CPT (Carriage Paid To) — người bán chịu cước vận chuyển đến điểm đến đã thỏa thuận — nhưng bổ sung nghĩa vụ mua bảo hiểm cho hàng hóa trong suốt quãng đường vận chuyển. Nếu chỉ dùng CPT, rủi ro hàng hóa hư hỏng, mất mát do tai nạn, thiên tai hay cướp biển… sẽ thuộc về người mua kể từ khi hàng được giao cho người vận chuyển đầu tiên. CIP giúp người mua giảm bớt gánh nặng này bằng một hợp đồng bảo hiểm do người bán sắp xếp.
Điểm đáng lưu ý với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam: CIP cho phép sử dụng nhiều phương thức vận tải (đường biển, đường bộ, hàng không, đa phương thức), không bị giới hạn ở vận tải biển như CIF. Vì vậy CIP đặc biệt phù hợp với hàng xuất đi châu Âu, Mỹ bằng đường hàng không, hoặc hàng vận chuyển bằng container đa phương thức qua các cảng trung chuyển.
Mức bảo hiểm CIP yêu cầu và quyền chọn thêm
Theo Incoterms 2020, người bán bắt buộc mua bảo hiểm ở mức tối thiểu theo Điều khoản Bảo hiểm Hàng hóa Viện Bảo hiểm London (ICC C) — che phủ các rủi ro lớn như cháy, nổ, đắm tàu, lật tàu, tai nạn giao thông… Tuy nhiên người bán được khuyến khích (không bắt buộc) mua thêm ở mức ICC A (mọi rủi ro) nếu hai bên thỏa thuận trong hợp đồng mua bán.
Về mặt kỹ thuật, hợp đồng bảo hiểm phải được ký với công ty bảo hiểm có uy tín, cấp cho người mua hoặc người được chỉ định, với số tiền bảo hiểm tối thiểu bằng 110% giá CIF và bằng đồng tiền ghi trong hợp đồng. Người bán có quyền giới hạn chi phí bảo hiểm ở mức phí cơ bản — nếu người mua muốn mức bảo hiểm cao hơn (ví dụ ICC A), cần ghi rõ trong hợp đồng trước, nếu không phần phí chênh lệch sẽ do người mua chịu.
Ví dụ minh hoạ cho doanh nghiệp SME
Một công ty tại Bình Dương xuất lô hàng linh kiện điện tử trị giá 200.000 USD sang khách hàng ở Hamburg (Đức), giao hàng tại sân bay Frankfurt. Hai bên thỏa thuận điều khoản CIP Frankfurt, mức bảo hiểm ICC A trong hợp đồng. Theo đó:
- Công ty tại Bình Dương chịu chi phí vận chuyển từ nhà máy đến sân bay Frankfurt và mua bảo hiểm 220.000 USD theo ICC A cho cả chặng đường bộ nội địa Việt Nam + đường hàng không quốc tế.
- Khi lô hàng được giao cho hãng hàng không tại Tân Sơn Nhất, rủi ro đã chuyển sang người mua, nhưng họ vẫn được bảo hiểm chi trả nếu xảy ra tổn thất.
- Khi hạ cánh tại Frankfurt, rủi ro hoàn toàn thuộc về người mua — kể cả thủ tục thông quan nhập khẩu và vận chuyển nội địa Đức.
Nếu cùng lô hàng đó nhưng hai bên không ghi rõ mức bảo hiểm, người bán chỉ cần mua ICC C — khi đó các rủi ro như trộm cắp, hư hỏng do xếp dỡ sai quy cách (vốn khá phổ biến với linh kiện điện tử) có thể không được bồi thường, gây thiệt hại lớn cho người mua.
Lưu ý khi áp dụng CIP trong hợp đồng
- Ghi rõ điểm đến cụ thể (tên sân bay, cảng, ga, hoặc thậm chí địa chỉ kho người mua) — vì CIP không có khái niệm "khoang tàu" hay "mạn tàu" như FOB, CIF.
- Thỏa thuận mức bảo hiểm (ICC A hay ICC C) ngay từ đầu để tránh tranh cãi khi khiếu nại.
- Chú ý thời điểm chuyển rủi ro tại điểm giao hàng cho người vận chuyển đầu tiên, không phải tại điểm đến — đây là điểm nhiều SME nhầm lẫn vì tên gọi "Paid To" gây hiểu nhầm rằng rủi ro cũng kết thúc tại đó.
- Phân biệt với CIF: CIF chỉ dùng cho đường biểu/đường thủy nội địa và bắt buộc mức ICC C; CIP linh hoạt hơn về phương thức vận tải và cho phép nâng mức bảo hiểm theo thoả thuận.
Thông tin mang tính tham khảo dựa trên Incoterms 2020 của Phòng Công nghiệp Quốc tế (ICC). Doanh nghiệp nên tham vấn đơn vị tư vấn logistics hoặc luật thương mại quốc tế trước khi ký kết hợp đồng cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
CIP có phù hợp với vận chuyển hàng không và đường bộ không?
Có. CIP áp dụng cho mọi phương thức vận tải, bao gồm đường biển, đường bộ, hàng không và vận tải đa phương thức.
Khi nào người mua chịu rủi ro hàng hóa theo CIP?
Rủi ro được chuyển sang người mua khi hàng được giao cho người vận chuyển đầu tiên, dù người bán vẫn chịu cước vận chuyển đến điểm đếm hàng.
CIP khác CIF ở điểm nào?
CIP có thể dùng cho nhiều phương thức vận tải và cho phép thỏa thuận mức bảo hiểm cao hơn; CIF chủ yếu dành cho hàng vận chuyển bằng đường biển hoặc đường thủy nội địa.
Phí bảo hiểm cao hơn mức tối thiểu do ai chịu?
Nếu hai bên thỏa thuận mức bảo hiểm cao hơn mức tối thiểu, phần chênh lệch thường do người mua chịu trừ khi hợp đồng có cách thỏa thuận khác.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.