Đồng bảo lãnh là gì?

Đồng bảo lãnh là gì?

Nghiệp vụ nhiều ngân hàng cùng bảo lãnh cho một khoản nghĩa vụ lớn của khách hàng.

Thuật ngữ tiếng Anh: Co-Guarantee

Lĩnh vực: Nghiệp vụ ngân hàng

Các hình thức đồng bảo lãnh phổ biến

Trong thực tế, đồng bảo lãnh giữa các ngân hàng có thể được cấu trúc theo nhiều cách, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa các bên và bản chất nghĩa vụ được bảo lãnh:

• Đồng bảo lãnh liên đới (Joint and Several Guarantee): Nghĩa là bên thụ hưởng có quyền yêu cầu bất kỳ ngân hàng nào trong nhóm bảo lãnh thực hiện toàn bộ nghĩa vụ, sau đó các ngân hàng tự phân chia trách nhiệm nội bộ. Đây là hình thức phổ biến nhất trong các gói bảo lãnh dự thầu hoặc bảo lãnh thực hiện hợp đồng quy mô lớn.
• Đồng bảo lãnh phân chia (Pro-rata Guarantee): Mỗi ngân hàng chỉ chịu trách nhiệm trên phần tỷ lệ cam kết của mình. Ví dụ, nếu ba ngân hàng cùng bảo lãnh cho một nghĩa vụ 30 tỷ đồng với tỷ lệ 40-30-30, mỗi bên chỉ chịu trách nhiệm tối đa 12, 9 và 9 tỷ đồng tương ứng.
• Đồng bảo lãnh có ngân hàng đầu mối (Lead Bank Arrangement): Một ngân hàng đóng vai trò đại diện, làm đầu mối ký hợp đồng bảo lãnh với khách hàng và phân bổ trách nhiệm cho các ngân hàng tham gia. Hình thức này thường thấy trong các gói tín dụng đồng tài trợ (syndicated loan) cho dự án đầu tư lớn.

Khi nào doanh nghiệp SME cần đồng bảo lãnh?

Đồng bảo lãnh thường xuất hiện trong các tình huống mà một ngân hàng đơn lẻ không muốn hoặc không thể gánh toàn bộ rủi ro, hoặc khi giá trị nghĩa vụ vượt quá hạn mức bảo lãnh tối đa mà một tổ chức tín dụng được phép cấp cho một khách hàng. Một số trường hợp điển hình:

• Tham gia đấu thầu các dự án lớn: Nhà thầu cần bảo lãnh dự thầu với giá trị rất cao (hàng trăm tỷ đồng), buộc phải nhờ nhiều ngân hàng cùng đứng tên.
• Bảo lãnh thực hiện hợp đồng hoặc bảo hành công trình: Đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, cơ khí, đóng tàu, năng lượng tái tạo.
• Bảo lãnh thanh toán trong thương mại quốc tế: Một số giao dịch nhập khẩu nguyên liệu hoặc máy móc giá trị lớn cần sự tham gia của hai ngân hàng (một bên xuất khẩu, một bên nhập khẩu) hoặc nhiều ngân hàng trong nước cùng chia sẻ rủi ro.
• Các dự án PPP hoặc đầu tư công: Nhà đầu tư thường phải cung cấp bảo lãnh với giá trị bằng một phần hoặc toàn bộ vốn đầu tư, vượt xa khả năng cấp bảo lãnh của một ngân hàng.

Lưu ý cho doanh nghiệp khi tham gia đồng bảo lãnh

Để quá trình thu xếp đồng bảo lãnh diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp nên chuẩn bị kỹ một số điểm sau:

• Hồ sơ tài chính minh bạch: Các ngân hàng tham gia đều sẽ thẩm định độc lập, nên báo cáo tài chính đã kiểm toán, phương án kinh doanh và nguồn trả nợ rõ ràng sẽ giúp rút ngắn thời gian phê duyệt.
• Thống nhất điều khoản nội bộ: Cần có thỏa thuận rõ ràng giữa các ngân hàng về tỷ lệ trách nhiệm, điều kiện giải ngân bảo lãnh, quy trình thông báo khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, và cách phân chia phí bảo lãnh.
• Chi phí tổng thể: Phí bảo lãnh trong đồng bảo lãnh thường cao hơn so với bảo lãnh đơn lẻ vì phát sinh thêm chi phí điều phối và thẩm định chéo. Doanh nghiệp nên so sánh tổng chi phí trước khi quyết định.
• Theo dõi thời hạn và điều kiện hủy ngang: Đồng bảo lãnh thường đi kèm các điều khoản nghiêm ngặt hơn. Bất kỳ thay đổi nào về phương án kinh doanh hay tài sản đảm bảo đều có thể ảnh hưởng đến hiệu lực bảo lãnh của tất cả các ngân hàng tham gia.

Nội dung trên mang tính tham khảo về nghiệp vụ tài chính - ngân hàng, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc tư vấn tín dụng chuyên môn. Doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp các ngân hàng hoặc đơn vị tư vấn để được hướng dẫn cụ thể theo tình huống thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Đồng bảo lãnh khác gì so với bảo lãnh liên đới giữa cá nhân và tổ chức? Đồng bảo lãnh là nhiều ngân hàng cùng cam kết bảo lãnh cho một nghĩa vụ, còn bảo lãnh liên đới giữa cá nhân – tổ chức thường là một bên là ngân hàng, một bên là công ty hoặc cá nhân cùng đứng ra chịu trách nhiệm trước bên thụ hưởng.

Doanh nghiệp SME có thể tự thu xếp đồng bảo lãnh với nhiều ngân hàng, hay phải thông qua bên trung gian? Doanh nghiệp có thể trực tiếp đề nghị từng ngân hàng tham gia, nhưng trong thực tế thường có một ngân hàng đầu mối đại diện đàm phán và phân bổ trách nhiệm. Nếu chưa có mối quan hệ tín dụng đủ mạnh, doanh nghiệp có thể cân nhắc các nền tảng matching như BizLoan để kết nối với nhiều lender cùng phối hợp cấp bảo lãnh.

Phí đồng bảo lãnh có cao hơn nhiều so với bảo lãnh đơn lẻ không? Phí đồng bảo lãnh thường cao hơn do phát sinh thêm chi phí điều phối, thẩm định chéo và thời gian xử lý dài hơn. Mức phí cụ thể do từng lender quyết định và phụ thuộc vào rủi ro của phương án, nên doanh nghiệp nên yêu cầu báo phí tổng thể từ tất cả ngân hàng tham gia trước khi ký.

Nếu một ngân hàng trong nhóm bảo lãnh bị rút giấy phép hoặc mất khả năng thanh toán, các ngân hàng còn lại có phải gánh thay phần đó không? Điều này phụ thuộc vào loại hình đồng bảo lãnh đã thỏa thuận. Với đồng bảo lãnh liên đới, bên thụ hưởng có quyền yêu cầu bất kỳ ngân hàng nào trong nhóm thực hiện toàn bộ nghĩa vụ; với đồng bảo lãnh phân chia, trách nhiệm giới hạn theo tỷ lệ cam kết ban đầu. Do đó, doanh nghiệp cần đọc kỹ hợp đồng và thỏa thuận nội bộ giữa các lender trước khi tham gia.

Vay vốn kinh doanh

Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.