Credit Scoring là gì?
Credit Scoring (Chấm điểm tín dụng) là phương pháp sử dụng mô hình thống kê và dữ liệu lịch sử để đánh giá mức độ rủi ro tín dụng của khách hàng vay, cho ra điểm số phản ánh khả năng trả nợ.
Thuật ngữ tiếng Anh: Credit Scoring
Lĩnh vực: Tín dụng & Cho vay
Giải thích chi tiết
Credit scoring thay thế phương pháp thẩm định chủ quan bằng đánh giá khách quan, nhất quán. Mô hình scoring phổ biến nhất thế giới là FICO Score (300-850 điểm). Tại Việt Nam, mỗi ngân hàng xây dựng hệ thống scoring nội bộ riêng, sử dụng các biến đầu vào: thông tin CIC, BCTC, ngành nghề, tuổi doanh nghiệp, lịch sử giao dịch.
Kết quả scoring phân khách hàng thành các hạng: A (rủi ro thấp), B (trung bình), C (cao), D (rất cao). Hạng tín dụng quyết định: có được vay không, lãi suất bao nhiêu, hạn mức bao nhiêu, và yêu cầu tài sản bảo đảm. Các ngân hàng đang dần áp dụng AI/Machine Learning để cải thiện mô hình scoring.
Ứng dụng trong kinh doanh
Thuật ngữ credit scoring thường xuất hiện trong các tình huống sau:
- Ngân hàng chấm điểm tín dụng doanh nghiệp SME khi thẩm định khoản vay
- Xây dựng và hiệu chỉnh mô hình scoring nội bộ tại ngân hàng
- Fintech sử dụng alternative data scoring cho vay P2P
- Doanh nghiệp cải thiện điểm tín dụng để được vay với lãi suất ưu đãi
Câu hỏi thường gặp
Credit Scoring khác gì với xếp hạng tín dụng (Credit Rating)?
Credit Scoring cho ra điểm số dựa trên mô hình thống kê (thường tự động), còn Credit Rating là đánh giá định tính do chuyên gia phân tích, thường dùng cho doanh nghiệp lớn hoặc phát hành trái phiếu.
Doanh nghiệp SME có thể tự kiểm tra điểm tín dụng của mình ở đâu?
Hiện nay ở Việt Nam chưa có hệ thống credit scoring cá nhân/doanh nghiệp mở công khai như FICO. Doanh nghiệp có thể tra cứu lịch sử tín dụng tại CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia) để biết thông tin cơ bản.
Mất bao lâu để cải thiện điểm credit scoring nếu từng có nợ xấu?
Lịch sử nợ xấu thường ảnh hưởng lâu dài đến điểm tín dụng. Doanh nghiệp cần duy trì thanh toán đúng hạn, giảm tỷ lệ nợ trên doanh thu và xây dựng lịch sử giao dịch tốt trong thời gian dài để điểm dần cải thiện.
Nếu bị từ chối cho vay, doanh nghiệp có nên hỏi lender lý do cụ thể không?
Nên hỏi. Việc hiểu yếu tố nào ảnh hưởng tiêu cực đến điểm scoring (tỷ lệ đòn bẩy, dòng tiền, ngành nghề…) giúp doanh nghiệp điều chỉnh hồ sơ trước khi nộp lại hoặc khi kết nối với lender khác qua BizLoan.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.