Bad Debt là gì?
Bad Debt (nợ xấu) là khoản vay mà người vay không trả được nợ gốc và/hoặc lãi đúng hạn trên 90 ngày, bị xếp vào nhóm nợ 3-5 theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Thuật ngữ tiếng Anh: Bad Debt / Non-Performing Loan
Lĩnh vực: Tín dụng
Giải thích chi tiết
Bad debt (nợ xấu, hay NPL — Non-Performing Loan) là khoản cho vay có chất lượng xấu, khả năng thu hồi thấp. Theo chuẩn quốc tế và quy định NHNN Việt Nam, một khoản vay được coi là nợ xấu khi quá hạn trên 90 ngày hoặc có dấu hiệu không thể thu hồi.
Phân loại nợ xấu:
- Nhóm 3 — Nợ dưới tiêu chuẩn: Quá hạn 91-180 ngày, dự phòng 20%
- Nhóm 4 — Nợ nghi ngờ: Quá hạn 181-360 ngày, dự phòng 50%
- Nhóm 5 — Nợ có khả năng mất vốn: Quá hạn >360 ngày, dự phòng 100%
Tỷ lệ nợ xấu (NPL ratio) = Tổng nợ xấu (nhóm 3+4+5) / Tổng dư nợ cho vay. NHNN yêu cầu các ngân hàng duy trì NPL ratio dưới 3%. Ngân hàng có NPL ratio cao sẽ bị hạn chế mở rộng tín dụng và bị giám sát đặc biệt.
Cách xử lý nợ xấu: trích lập dự phòng → sử dụng dự phòng xoá nợ → bán nợ cho VAMC (Công ty Quản lý Tài sản) → khởi kiện → xử lý TSBĐ.
Ứng dụng trong kinh doanh
- Quản lý rủi ro tín dụng: NPL ratio là KPI quan trọng nhất đánh giá chất lượng cho vay
- Doanh nghiệp: Tránh để khoản vay rơi vào nợ xấu vì sẽ bị ghi CIC xấu, ảnh hưởng mọi giao dịch ngân hàng tương lai
- Phân tích ngân hàng: NPL ratio cao → trích lập dự phòng nhiều → lợi nhuận giảm → giá cổ phiếu giảm
Câu hỏi thường gặp
Nợ xấu và nợ quá hạn có phải là một không? Không hoàn toàn. Nợ quá hạn là khoản vay chưa trả đúng hạn (có thể mới trễ 1-30 ngày), còn nợ xấu (nhóm 3-5) là mức độ nghiêm trọng hơn, khi quá hạn trên 90 ngày hoặc được đánh giá có khả năng không thu hồi được. Một khoản vay có thể bị quá hạn nhưng chưa bị xếp vào nhóm nợ xấu.
Doanh nghiệp bị xếp nợ xấu thì có vay được ngân hàng khác không? Rất khó. Khi rơi vào nhóm nợ xấu, thông tin sẽ được ghi nhận trên hệ thống CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia) và thường lưu trong vài năm. Hầu hết các ngân hàng và tổ chức tín dụng sẽ từ chối hoặc thận trọng khi thẩm định hồ sơ vay mới của doanh nghiệp đó.
Tỷ lệ nợ xấu của cả hệ thống ngân hàng hiện đang ở mức nào? Tỷ lệ nợ xấu nội bảng (nhóm 3-5) của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam được Ngân hàng Nhà nước công bố định kỳ và có xu hướng duy trì ở mức thấp trong những năm gần đây. Doanh nghiệp nên tra cứu số liệu mới nhất từ NHNN nếu cần dùng cho phân tích cụ thể.
Nếu đang có khoản vay sắp rơi vào nợ xấu, doanh nghiệp nên làm gì? Nên chủ động liên hệ lender trước khi quá hạn 90 ngày để đề xuất phương án cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ hoặc chuyển đổi tài sản đảm bảo. Nhiều lender sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn tạm thời để tránh xếp vào nhóm nợ xấu, vì điều này cũng có lợi cho lender trong việc thu hồi vốn.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.