Tỷ giá trung tâm là gì?
Tỷ giá do NHNN công bố hàng ngày, làm cơ sở cho TCTD xác định tỷ giá mua bán.
Thuật ngữ tiếng Anh: Central Exchange Rate
Lĩnh vực: Ngoại hối
Cơ chế hình thành và công bố tỷ giá trung tâm
Tỷ giá trung tâm VND/USD được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) công bố vào đầu giờ sáng mỗi ngày làm việc, dựa trên khung tham chiếu gồm 8 đồng tiền mạnh (USD, EUR, JPY, GBP, AUD, CAD, SGD, CHF). Biên độ giao dịch USD/VND tại các tổ chức tín dụng (TCTD) hiện được phép dao động quanh tỷ giá trung tâm ở một mức nhất định do NHNN quy định (theo chính sách điều hành từng thời kỳ).
Doanh nghiệp SME có thể theo dõi tỷ giá trung tâm hàng ngày trên cổng thông tin chính thức của NHNN hoặc qua các bản tin tài chính uy tín. Khi tỷ giá trung tâm tăng/giảm, giá mua bán USD tại các ngân hàng thương mại thường biến động theo cùng chiều, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhập khẩu hoặc doanh thu xuất khẩu.
Phân biệt tỷ giá trung tâm với các loại tỷ giá khác
Doanh nghiệp cần nắm rõ sự khác biệt giữa ba loại tỷ giá phổ biến:
- Tỷ giá trung tâm: do NHNN công bố, mang tính chất tham chiếu, không phải tỷ giá giao dịch trực tiếp giữa doanh nghiệp với ngân hàng.
- Tỷ giá niêm yết của ngân hàng thương mại: do từng TCTD ấn định dựa trên tỷ giá trung tâm và biên độ cho phép, đây mới là tỷ giá thực tế áp dụng khi mua bán ngoại tệ.
- Tỷ giá thị trường tự do: hình thành từ cung cầu ngoại tệ ngoài hệ thống ngân hàng, thường có biến động mạnh hơn và không được khuyến khích sử dụng trong giao dịch thương mại chính thức.
Tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu và tài chính doanh nghiệp
Tỷ giá trung tâm ảnh hưởng đến nhiều nghiệp vụ thường ngày của doanh nghiệp SME:
- Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên vật liệu, hàng hóa trả bằng USD: khi tỷ giá trung tâm tăng, chi phí quy đổi VND cao hơn, ăn vào biên lợi nhuận. Nhiều doanh nghiệp chủ động ký hợp đồng mua bảo hiểm tỷ giá (forward) hoặc neo tỷ giá cố định từ đầu để kiểm soát rủi ro.
- Doanh nghiệp xuất khẩu thu ngoại tệ: tỷ giá tăng giúp doanh thu VND cao hơn, nhưng cũng có thể khiến giá thành sản phẩm tăng và giảm sức cạnh tranh.
- Khoản vay bằng ngoại tệ: các khoản vay USD khi quy đổi sang VND sẽ thay đổi giá trị theo tỷ giá. Nếu doanh nghiệp đang cân nhắc vay vốn kinh doanh qua BizLoan, việc lựa chọn vay VND hay ngoại tệ cần tính đến biến động tỷ giá dự kiến.
- Báo cáo tài chính: khoản mục ngoại tệ phải đánh giá lại theo tỷ giá tại ngày lập báo cáo, gây ra lãi/lỗ tỷ giá chưa thực hiện.
Tham khảo: nội dung mang tính thông tin tổng quát, không thay thế tư vấn pháp lý hay tài chính chuyên nghiệp cho từng trường hợp cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ giá trung tâm có phải là tỷ giá ngân hàng dùng để mua bán USD trực tiếp với doanh nghiệp không? Không. Tỷ giá trung tâm mang tính tham chiếu do NHNN công bố. Tỷ giá mua bán USD thực tế là tỷ giá niêm yết của từng ngân hàng thương mại, được tính dựa trên tỷ giá trung tâm cộng/trừ biên độ NHNN cho phép.
Biên độ dao động quanh tỷ giá trung tâm hiện đang là bao nhiêu? Biên độ này do NHNN điều chỉnh theo từng thời kỳ chính sách, nên không có một con số cố định. Doanh nghiệp nên kiểm tra thông báo mới nhất từ NHNN hoặc hỏi trực tiếp ngân hàng giao dịch để biết biên độ áp dụng tại thời điểm giao dịch.
Khi tỷ giá trung tâm biến động mạnh, doanh nghiệp nhập khẩu nên làm gì để kiểm soát rủi ro? Các công cụ phổ biến gồm ký hợp đồng kỳ hạn (forward), neo tỷ giá cố định từ khi ký hợp đồng mua hàng, hoặc đa dạng hóa danh mục nguyên liệu theo nhiều đồng tiền. Doanh nghiệp nên trao đổi với bộ phận FX của ngân hàng để chọn công cụ phù hợp với dòng tiền thực tế.
Tỷ giá trung tâm có ảnh hưởng đến các khoản vay bằng VND không? Về nguyên tắc, khoản vay bằng VND không chịu ảnh hưởng trực tiếp vì gốc và lãi thanh toán bằng VND. Tuy nhiên, tỷ giá trung tâm vẫn tác động gián tiếp qua chi phí nguyên vật liệu nhập khẩu, doanh thu xuất khẩu và lãi/lỗ tỷ giá từ các khoản phải thu/phải trả ngoại tệ — từ đó ảnh hưởng đến dòng tiền dùng để trả nợ.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.