Nhân dân tệ CNY là gì?
Đồng tiền chính thức của Trung Quốc, ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong thương mại và tài chính quốc tế.
Thuật ngữ tiếng Anh: Chinese Yuan Renminbi
Lĩnh vực: Ngoại hối
Phân biệt CNY, RMB và CNH
Khi trao đổi với đối tác hoặc ngân hàng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ gặp ba ký hiệu thường gây nhầm lẫn:
- CNY (Yuan Renminbi): đồng nhân dân tệ giao dịch trong lục địa Trung Quốc, chịu quản lý trực tiếp của People's Bank of China. Tỷ giá CNY trong nước (onshore) được Ngân hàng Trung ương Trung Quốc neo theo một rổ tiền tệ và biến động trong biên độ cho phép mỗi ngày.
- RMB (Renminbi): tên gọi chung của đơn vị tiền tệ Trung Quốc, không phải mã ISO riêng — bản chất là "tiền của người dân".
- CNH (Offshore Yuan): nhân dân tệ giao dịch ngoài lục địa Trung Quốc (chủ yếu tại Hồng Kông, Singapore, London). Tỷ giá CNH được hình thành theo cung cầu thị trường tự do nên thường chênh lệch nhỏ so với CNY onshore — chênh lệch này là một chỉ báo mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu hay theo dõi để đánh giá xu hướng dòng tiền xuyên biên giới.
Hiểu rõ sự khác biệt giúp kế toán trưởng chọn đúng loại tỷ giá khi hạch toán các khoản phải trả, phải thu bằng đồng nhân dân tệ.
Vai trò của nhân dân tệ trong thương mại Việt – Trung
Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, nên CNY xuất hiện thường xuyên trong nghiệp vụ của doanh nghiệp SME:
- Thanh toán nhập khẩu nguyên vật liệu, hàng hóa từ Trung Quốc: nhiều nhà cung cấp chấp nhận thanh toán bằng CNY qua chuyển tiền tại các chi nhánh ngân hàng Việt có phòng giao dịch ngoại tệ, giúp giảm chi phí chuyển đổi so với thanh toán bằng USD.
- Xuất khẩu nông sản, thủy sản sang thị trường Trung Quốc: ký hợp đồng bằng CNY giúp doanh nghiệp tránh rủi ro tỷ giá bậc hai (USD → CNY) khi đối tác cuối cùng thanh toán bằng nhân dân tệ.
- Đầu tư biên giới và du lịch: các tỉnh biên giới phía Bắc như Quảng Ninh, Lạng Sơn có lượng giao dịch bằng CNY lớn từ khách du lịch và thương lái, ảnh hưởng đến dòng tiền mặt của cơ sở kinh doanh địa phương.
Quản lý rủi ro tỷ giá CNY cho SME
Doanh nghiệp SME thường có biên lợi nhuận mỏng nên chênh lệch tỷ giá CNY dù nhỏ cũng ảnh hưởng đáng kể. Một số cách giảm thiểu rủi ro phổ biến:
- Chọn đồng tiền thanh toán hợp đồng: nếu đối tác cho phép, doanh nghiệp có thể yêu cầu thanh toán bằng VND hoặc USD thay vì CNY để chuyển rủi ro tỷ giá sang bên bán/bên mua.
- Theo dõi tỷ giá CNY/VND hàng ngày từ nguồn công bố của ngân hàng thương mại Việt Nam (Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm, các ngân hàng thương mại niêm yết tỷ giá giao dịch).
- Ký hợp đồng kỳ hạn (forward) hoặc quyền chọn (option) CNY tại các ngân hàng có dịch vụ phái sinh — phù hợp với doanh nghiệp có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn và đều.
- Đa dạng thị trường và đối tác: giảm tỷ trọng phụ thuộc vào một thị trường giúp giảm rủi ro biến động chính sách tiền tệ từ một quốc gia.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn về tài chính, kế toán hay pháp lý. Doanh nghiệp nên tham vấn đơn vị tư vấn có chức năng và kiểm tra quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trước khi áp dụng.
Câu hỏi thường gặp
CNY và RMB có phải là hai đồng tiền khác nhau không? Không. Cả CNY và RMB đều chỉ đồng nhân dân tệ của Trung Quốc — CNY là mã ISO dùng cho giao dịch trong lục địa (onshore), còn RMB là tên gọi chung của đơn vị tiền tệ, không phải mã giao dịch riêng. Doanh nghiệp khi mở tài khoản hoặc ký hợp đồng chỉ cần quan tâm đến CNY hoặc CNH, không cần phân biệt thêm RMB.
Tại sao doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc nên ký hợp đồng bằng CNY thay vì USD? Khi hợp đồng quy bằng CNY, doanh nghiệp tránh được rủi ro tỷ giá bậc hai từ USD sang CNY vì khách hàng Trung Quốc thường thanh toán cuối cùng bằng nhân dân tệ. Nếu hợp đồng ghi USD mà đối tác chỉ có nguồn CNY, doanh nghiệp sẽ phải chịu thêm một lần chuyển đổi tiền tệ ngoài ý muốn.
Khi nào doanh nghiệp SME nên dùng hợp đồng kỳ hạn (forward) CNY? Phù hợp khi doanh nghiệp có kim ngạch xuất hoặc nhập khẩu bằng CNY đều đặn theo tháng hoặc theo quý, đủ lớn để bù chi phí giao dịch phái sinh. Doanh nghiệp nhỏ, giao dịch ít và không có đơn vị kế toán quen xử lý phái sinh thì nên cân nhắc giữa lợi ích khoá tỷ giá và chi phí/lệnh phí phát sinh.
Có được giữ CNY trong tài khoản ngân hàng Việt Nam không, hay phải quy đổi về VND ngay? Theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về quản lý ngoại hối, doanh nghiệp có thể mở tài khoản ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại được phép để giữ CNY phục vụ thanh toán thương mại, nhưng cần kiểm tra điều kiện cụ thể của từng ngân hàng và quy định pháp luật hiện hành về sử dụng ngoại tệ trên lãnh thổ Việt Nam.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.