Nghiệp vụ bù trừ liên ngân hàng là gì?
Nghiệp vụ bù trừ liên ngân hàng (Interbank Clearing) là quá trình trao đổi và đối chiếu các lệnh thanh toán giữa các ngân hàng thành viên trong hệ thống, tính toán số dư ròng (net position) của từng ngân hàng và thực hiện thanh toán cuối cùng thông qua tài khoản tại Ngân hàng Trung ương hoặc tổ chức thanh toán bù trừ.
Đặc điểm của nghiệp vụ bù trừ liên ngân hàng
- Bù trừ đa phương: Thay vì từng cặp ngân hàng thanh toán riêng lẻ, hệ thống tổng hợp tất cả giao dịch và chỉ thanh toán phần chênh lệch ròng, giảm thiểu nhu cầu thanh khoản.
- Thanh toán cuối ngày: Phần lớn hệ thống bù trừ hoạt động theo chu kỳ, thực hiện thanh toán cuối ngày (EOD) hoặc theo phiên.
- RTGS: Hệ thống thanh toán tổng tức thời (Real-Time Gross Settlement) xử lý từng giao dịch riêng lẻ, không chờ bù trừ — thường dành cho giao dịch giá trị lớn.
- Rủi ro hệ thống: Nếu một ngân hàng không đủ số dư, có thể gây hiệu ứng dây chuyền ảnh hưởng toàn bộ hệ thống.
Hệ thống bù trừ liên ngân hàng tại Việt Nam
Tại Việt Nam, nghiệp vụ bù trừ liên ngân hàng được vận hành qua: Hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc gia (IBPS) do Ngân hàng Nhà nước quản lý, Hệ thống thanh toán bù trừ tự động (ACH) cho các giao dịch bán lẻ, và Napas (Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam) xử lý thanh toán thẻ và chuyển tiền liên ngân hàng.
Thuật ngữ tương đương
| Ngôn ngữ | Thuật ngữ | Phát âm |
|---|---|---|
| English | Interbank Clearing | /ˌɪntəˈbæŋk ˈklɪərɪŋ/ |
| 日本語 | 銀行間決済 (ぎんこうかんけっさい) | Ginko-kan kessai |
| 한국어 | 은행간결제 (銀行間決濟) | Eun-haeng-gan gyeol-je |
| 中文 | 银行间清算 | Yínháng jiān qīngsuàn |
| Español | Compensación Interbancaria | /kompensaˈsjon/ |
Muốn hiểu thêm về hệ thống thanh toán ngân hàng? BizLoan hỗ trợ doanh nghiệp SME tiếp cận dịch vụ tài chính ngân hàng chuyên nghiệp.