Lãi phải thu là gì?

Lãi phải thu là gì?

Khoản lãi ngân hàng đã ghi nhận doanh thu nhưng chưa thực sự thu được từ khách hàng.

Thuật ngữ tiếng Anh: Interest Receivable

Lĩnh vực: Kế toán

Giải thích chi tiết

Lãi phải thu (Interest Receivable) là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực kế toán. Hiểu rõ thuật ngữ này giúp doanh nghiệp SME nắm vững kiến thức tài chính, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh và vay vốn hiệu quả hơn.

Trong thực tế hoạt động tài chính tại Việt Nam, lãi phải thu được áp dụng rộng rãi và đóng vai trò thiết yếu trong các nghiệp vụ hàng ngày. Theo nguyên tắc kế toán dồn tích (accrual basis), tổ chức tín dụng ghi nhận lãi phải thu ngay khi phát sinh quyền thu lãi theo hợp đồng, bất kể khách hàng đã thanh toán hay chưa. Tuy nhiên đối với các khoản nợ quá hạn, nợ xấu, quy định của Ngân hàng Nhà nước yêu cầu ngừng dự thu lãi (thoái thu) và chuyển sang theo dõi ngoại bảng để phản ánh đúng bản chất rủi ro, tránh thổi phồng lợi nhuận.

Ví dụ thực tế

Một ngân hàng cho doanh nghiệp vay 5 tỷ đồng với lãi suất 10%/năm, cuối tháng ngân hàng ghi nhận khoản lãi phải thu tương ứng vào báo cáo tài chính dù khách hàng chưa chuyển tiền lãi thực tế. Nếu sau đó khoản vay bị chuyển nhóm nợ xấu, ngân hàng buộc phải thoái thu toàn bộ lãi phải thu đã ghi nhận trước đó và trích lập dự phòng rủi ro tương ứng.

Ứng dụng trong kinh doanh

Thuật ngữ lãi phải thu thường xuất hiện trong các tình huống sau:

• Trong hoạt động kinh doanh và quản lý tài chính doanh nghiệp
• Trong các báo cáo tài chính và văn bản quản trị nội bộ
• Trong hồ sơ vay vốn và thẩm định tín dụng
• Trong các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Lãi phải thu trong các ngôn ngữ khác

Câu hỏi thường gặp

Lãi phải thu và lãi dự thu có phải là một không? Không hoàn toàn. Lãi phải thu là khoản lãi đã được ghi nhận vào doanh thu theo nguyên tắc dồn tích nhưng chưa thu được tiền. Còn "lãi dự thu" thường dùng để chỉ phần lãi còn nằm ngoại bảng khi khoản nợ chuyển sang nhóm xấu, không ghi nhận vào doanh thu nữa.

Khoản lãi phải thu có được tính vào doanh thu tính thuế TNDN của ngân hàng không? Theo nguyên tắc dồn tích, lãi phải thu được ghi nhận vào doanh thu tính thuế ngay khi phát sinh. Tuy nhiên khi khoản nợ bị chuyển nhóm xấu, phần lãi này phải thoái thu nên sẽ được loại ra khỏi doanh thu tính thuế trong kỳ phát sinh thoái thu.

Doanh nghiệp có thể nhìn vào lãi phải thu để đánh giá chất lượng khoản vay không? Có thể tham khảo nhưng cần kết hợp nhiều yếu tố khác. Lãi phải thu tăng cao đi kèm với việc khách hàng trả lãi đúng hạn thể hiện quan hệ tín dụng ổn; nhưng nếu lãi phải thu tăng kéo dài mà khách hàng liên tục trễ hạn thì đó thường là dấu hiệu cảnh báo sớm về rủi ro tín dụng.

Lãi phải thu nhiều trên báo cáo tài chính của lender có ảnh hưởng đến khả năng được duyệt vay của SME không? Lãi phải thu là khoản mục trên báo cáo của bên cho vay, không trực tiếp quyết định kết quả thẩm định khoản vay mới của doanh nghiệp. Tuy nhiên quy mô lãi phải thu phản ánh chất lượng danh mục tín dụng của lender, gián tiếp ảnh hưởng đến chính sách cho vay và lãi suất mà lender áp dụng khi matching qua BizLoan.

Vay vốn kinh doanh

Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.