Incoterms 2020 — DAP là gì?
Giao hàng tại nơi đến: người bán chịu mọi chi phí và rủi ro đến điểm giao hàng chỉ định.
Thuật ngữ tiếng Anh: DAP — Delivered at Place
Lĩnh vực: Thanh toán
Phân tích trách nhiệm giữa người bán và người mua theo DAP
Theo Incoterms 2020 của Phòng Công nghiệp và Thương mại Quốc tế (ICC), DAP (Delivered at Place) quy định rõ điểm chuyển rủi ro từ người bán sang người mua tại một địa điểm cụ thể do hai bên thỏa thuận — ví dụ "DAP Nhà máy của người mua tại KCN Tân Bình, TP.HCM" hoặc "DAP Cảng Cát Lái, Hải Phòng".
Trách nhiệm của người bán: Chịu mọi chi phí vận chuyển, bốc xếp và rủi ro hàng hóa cho đến khi hàng được đặt tại địa điểm giao. Bao gồm cước vận tải quốc tế, chi phí bảo hiểm (nếu có), thuế xuất khẩu tại nước người bán và phí giao hàng nội địa tại nước nhập khẩu.
Trách nhiệm của người mua: Tiếp nhận hàng tại điểm giao, khai báo và nộp thuế nhập khẩu, thuế VAT, các loại phí hải quan tại Việt Nam, đồng thời chịu rủi ro từ thời điểm hàng đến nơi quy định trở đi.
Điểm đáng chú ý trong Incoterms 2020 là DAP cho phép hai bên linh hoạt chọn bất kỳ địa điểm nào — không giới hạn ở cảng, sân bay hay biên giới như các điều khoản cũ. Nếu người bán không thể dỡ hàng tại địa điểm đích (do hạn chế phương tiện), hai bên nên bổ sung điều khoản phụ trong hợp đồng để tránh tranh cãi.
So sánh DAP với các Incoterm liên quan
Việc lựa chọn điều khoản giao hàng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và dòng tiền của doanh nghiệp SME trong giao dịch xuất nhập khẩu:
| Incoterm | Điểm chuyển rủi ro | Ai chịu thuế NK + VAT tại VN | Phù hợp với |
|---|---|---|---|
| DAP | Tại địa điểm giao ở VN | Người mua | Người mua có giấy phép nhập khẩu |
| DDP | Tại địa điểm giao ở VN | Người bán | Người bán muốn "giao tận nơi, trọn gói" |
| CIF | Khi hàng qua lan can tàu tại cảng đến | Người mua | Hàng đường biển, người mua tự thông quan |
| FCA | Khi hàng được giao cho người vận chuyển đầu tiên | Người mua | Người mua muốn kiểm soát cước vận tải |
Ví dụ cụ thể: Một SME nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Quốc có hai lựa chọn — DAP Nhà máy (người bán chịu cước và rủi ro đến tận kho) hoặc CIF Cảng Hải Phòng (người mua tự thuê xe cont, lo bốc dỡ). Nếu SME chưa có kinh nghiệm logistics, DAP giúp dự toán chi phí chính xác hơn vì mọi khoản được "gói" trong giá mua.
Lưu ý khi áp dụng DAP trong hợp đồng thương mại
- Ghi rõ địa điểm giao hàng trong hợp đồng — chỉ ghi "DAP Hà Nội" là chưa rõ ràng; cần ghi cụ thể đến địa chỉ, khu công nghiệp, số container/kiện hàng.
- Phân định chi phí dỡ hàng: Theo mặc định, người mua chịu chi phí dỡ hàng tại điểm giao. Nếu muốn người bán hỗ trợ, cần ghi rõ "DAP, unloaded" (giao và dỡ hàng).
- Bảo hiểm hàng hóa: DAP không bắt buộc người bán mua bảo hiểm. Tuy nhiên trong thực tế xuất nhập khẩu tại Việt Nam, nhiều bên vẫn mua bảo hiểm vận chuyển để tránh rủi ro mất hàng, cháy nổ.
- Ảnh hưởng đến hồ sơ tín dụng: Khi vay vốn lưu động qua BizLoan để nhập khẩu nguyên liệu, doanh nghiệp SME cần chứng minh dòng tiền từ hợp đồng DAP — nghĩa là phải có kế hoạch thu hồi vốn rõ ràng từ đơn hàng bán ra sau khi hàng về kho.
Lưu ý: Nội dung trên mang tính tham khảo tổng quát, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc tư vấn thương mại quốc tế chuyên nghiệp. Doanh nghiệp nên tham khảo ICC Incoterms 2020 bản chính thức và đơn vị freight forwarder khi ký kết hợp đồng.
Câu hỏi thường gặp
DAP và DDP khác nhau chỗ nào, SME nên chọn điều khoản nào khi nhập khẩu lần đầu? DAP người mua tự khai báo và nộp thuế nhập khẩu, VAT tại Việt Nam; DDP thì người bán chịu luôn các khoản thuế này. SME nhập khẩu lần đầu thường chọn DAP để chủ động thông quan, kiểm soát hồ sơ thuế và tận dụng giấy phép nhập khẩu của mình.
Nếu ghi "DAP Hà Nội" mà không ghi cụ thể địa chỉ thì tranh chấp phát sinh thế nào? Hai bên dễ tranh cãi về điểm giao thật sự trong thành phố — cước vận chuyển nội địa, ai chịu phí dỡ hàng, hàng đến cảng nào. Tốt nhất nên ghi rõ đến địa chỉ, khu công nghiệp hoặc kho cụ thể ngay từ đầu.
Chi phí dỡ hàng tại điểm giao DAP ai phải chịu? Theo mặc định, người mua chịu chi phí dỡ hàng tại địa điểm giao ở Việt Nam. Muốn người bán chịu thêm phần này thì phải ghi rõ "DAP, unloaded" trong hợp đồng.
Hợp đồng DAP có ảnh hưởng gì khi SME vay vốn lưu động để nhập khẩu? Doanh nghiệp cần chứng minh được dòng tiền thu hồi từ lô hàng về kho — tức là phải có đơn hàng bán ra hoặc kế hoạch tiêu thụ rõ ràng sau khi nhận hàng, vì lúc này rủi ro hàng hóa đã thuộc về người mua. Khi chuẩn bị hồ sơ vay vốn qua BizLoan, SME nên đính kèm hợp đồng mua bán, vận đơn và dự kiến doanh thu để lender thuận lợi hơn trong quá trình thẩm định.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.