Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu là gì?

Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu là gì?

Vốn chủ sở hữu chia cho tổng số cổ phiếu đang lưu hành.

Thuật ngữ tiếng Anh: Book Value Per Share (BVPS)

Lĩnh vực: Tài chính & Đầu tư

Cách tính BVPS và ý nghĩa các thành phần

Công thức phổ biến:

BVPS = (Vốn chủ sở hữu – Tài sản không có giá trị thanh khoản – Cổ phiếu ưu đãi) / Tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành

Trong đó:

• Vốn chủ sở hữu lấy từ bảng cân đối kế toán (phần "Vốn chủ sở hữu" – mục I hoặc mục C tùy biểu mẫu BCTC hiện hành).
• Cổ phiếu ưu đãi được tách riêng vì quyền thanh lý của cổ đông ưu đãi được ưu tiên trước cổ đông phổ thông.
• Cổ phiếu đang lưu hành là cổ phiếu đã phát hành trừ đi cổ phiếu quỹ (do công ty mua lại nhưng chưa hủy).

Ví dụ minh họa: Một công ty cổ phần có vốn chủ sở hữu 200 tỷ đồng, không có cổ phiếu ưu đãi và đang có 10 triệu cổ phiếu thường lưu hành. BVPS = 200 tỷ / 10 triệu = 20.000 đồng/cổ phiếu.

Khi đọc BCTC, doanh nghiệp SME cần lưu ý: BVPS phản ánh giá trị kế toán, dựa trên nguyên giá ghi sổ tại một thời điểm. Nó chưa tính đến giá trị thị trường hiện tại của tài sản, các khoản nợ tiềm ẩn, hoặc năng lực sinh lời tương lai của doanh nghiệp.

So sánh BVPS với giá thị trường và P/B

Hai chỉ số thường đi cùng BVPS khi phân tích cổ phiếu:

• Giá thị trường (Market Price) – là giá giao dịch trên sàn. Doanh nghiệp có thể tham khảo giá đóng cửa ngày gần nhất trên các sàn như HOSE, HNX, UPCOM.
• P/B (Price to Book) = Giá thị trường / BVPS.

P/B cho biết nhà đầu tư đang trả bao nhiêu đồng cho mỗi đồng vốn chủ sở hữu ghi trên sổ.

Cách đọc P/B:

• P/B < 1: thị giá thấp hơn giá trị sổ sách – có thể là cơ hội, nhưng cũng có thể là dấu hiệu tài sản kém chất lượng hoặc doanh nghiệp đang gặp khó khăn.
• P/B = 1: thị giá bằng giá trị sổ sách.
• P/B > 1: thị giá cao hơn giá trị sổ sách – nhà đầu tư đang kỳ vọng vào tăng trưởng, thương hiệu, hoặc tài sản ngầm chưa phản ánh trên sổ.

Ví dụ: Cổ phiếu A có BVPS = 20.000 đồng, giá thị trường = 30.000 đồng → P/B = 1,5. Nhà đầu tư đang trả 1,5 lần giá trị sổ sách cho mỗi cổ phiếu.

Lưu ý: P/B chỉ có ý nghĩa so sánh trong cùng ngành. Một công ty công nghệ có P/B = 5 không nhất thiết đắt nếu ngành trung bình là 6; nhưng cùng P/B = 5 với một doanh nghiệp sản xuất truyền thống (ngành trung bình P/B = 1,2) lại là mức rất cao.

Hạn chế của BVPS mà SME cần biết

BVPS là thước đo hữu ích nhưng có những điểm mù quan trọng:

1. Tài sản vô hình không phản ánh đầy đủ: Thương hiệu, quan hệ khách hàng, bằng sáng chế, năng lực đội ngũ – những yếu tố tạo giá trị lớn cho SME thường chỉ xuất hiện trên sổ sách ở mức rất thấp hoặc không xuất hiện.

2. Giá trị tài sản theo thời gian: Bất động sản, máy móc thiết bị có thể được khấu hao về giá trị còn lại thấp trên sổ, dù giá trị thị trường hiện tại cao hơn nhiều (hoặc thấp hơn nhiều nếu đã lạc hậu).

3. Doanh nghiệp thua lỗ kéo dài: Nếu SME liên tục lỗ, vốn chủ sở hữu sẽ bào mòn, BVPS giảm dần theo thời gian – phản ánh đúng bản chất nhưng có thể khiến chỉ số trở nên méo mó nếu có các khoản phát hành thêm hoặc chia tách cổ phiếu xen giữa.

4. Ngành dịch vụ nhẹ tài sản: Với doanh nghiệp tư vấn, phần mềm, thương mại điện tử – giá trị sổ sách có thể rất nhỏ so với giá trị thực, khiến P/B luôn cao một cách "bình thường" trong ngành.

5. Ảnh hưởng của chính sách kế toán: Phương pháp khấu hao, cách đánh giá hàng tồn kho (FIFO/LIFO), cách ghi nhận doanh thu – tất cả đều ảnh hưởng đến số vốn chủ sở hữu và do đó ảnh hưởng đến BVPS.

Gợi ý cho chủ SME: Khi tự đánh giá doanh nghiệp mình (ví dụ trước khi gọi vốn hoặc chuẩn bị hồ sơ vay), đừng chỉ nhìn BVPS. Hãy kết hợp với các chỉ số khác như ROE (Return on Equity), EPS (thu nhập mỗi cổ phiếu), và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh để có bức tranh tổng thể.

Lưu ý: Nội dung trên mang tính tham khảo về khái niệm tài chính, không thay thế tư vấn từ chuyên gia kế toán, kiểm toán hoặc cố vấn tài chính độc lập.

Câu hỏi thường gặp

BVPS khác giá trị sổ sách của cổ phiếu như thế nào?
Giá trị sổ sách của cổ phiếu là giá bánh tượng trưng cho một cổ phiếu; BVPS là giá trị sổ sách bình quân của mỗi cổ phiếu thường.

BVPS có phản ánh giá trị thị trường của cổ phiếu không?
Không. BVPS dựa trên số liệu kế toán tại một thời điểm, còn giá thị trường phản ánh giao dịch của nhà đầu tư và có thể khác xa BVPS.

Khi nào nên dùng BVPS để đánh giá doanh nghiệp?
BVPS hữu ích khi so sánh doanh nghiệp cùng ngành hoặc theo dõi xu hướng vốn chủ sở hữu; nên kết hợp thêm ROE, EPS, dòng tiền và chất lượng tài sản.

Số lượng cổ phiếu thay đổi ảnh hưởng thế nào đến BVPS?
Khi công ty phát hành thêm cổ phiếu hoặc mua lại cổ phiếu, mẫu số thay đổi và BVPS có thể biến động dù vốn chủ sở hữu không thay đổi nhiều.

Vay vốn kinh doanh

Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.