Countervailing Duty là gì?
Countervailing Duty (CVD) (/ˌkaʊntərˈveɪlɪŋ ˈdjuːti/) — Thuế chống trợ cấp — là loại thuế nhập khẩu bổ sung mà nước nhập khẩu áp dụng lên hàng hóa nước ngoài khi xác định rằng hàng hóa đó được hưởng trợ cấp bất hợp lý từ chính phủ nước xuất khẩu.
Lĩnh vực: Kinh tế, Thương mại quốc tế
Countervailing Duty trong các ngôn ngữ
| Ngôn ngữ | Thuật ngữ | Phiên âm |
|---|---|---|
| Tiếng Anh | Countervailing Duty (CVD) | /ˌkaʊntərˈveɪlɪŋ ˈdjuːti/ |
| Tiếng Nhật | 相殺関税 | Sōsai Kanzei |
| Tiếng Hàn | 상계관세 | Sanggye Gwanse |
| Tiếng Trung | 反补贴税 | Fǎn Bǔtiē Shuì |
| Tiếng Tây Ban Nha | Derecho compensatorio | Derécho kompensatório |
Đặc điểm chính
- Mục đích: Triệt tiêu lợi thế bất chính từ trợ cấp chính phủ, bảo vệ ngành sản xuất nội địa.
- Cơ sở pháp lý: Tuân theo quy định của WTO (Hiệp định SCM — Subsidies and Countervailing Measures).
- Quy trình điều tra: Nước nhập khẩu phải chứng minh: (1) có trợ cấp, (2) gây thiệt hại cho ngành nội địa, (3) có mối quan hệ nhân quả.
- Thời hạn: Thường áp dụng tối đa 5 năm, có thể gia hạn sau rà soát.
So sánh CVD với Anti-Dumping Duty
| Tiêu chí | Countervailing Duty | Anti-Dumping Duty |
|---|---|---|
| Đối tượng | Hàng hóa được trợ cấp | Hàng hóa bán phá giá |
| Nguyên nhân | Chính phủ hỗ trợ tài chính | Doanh nghiệp bán dưới giá thành |
| Mức thuế | Tương ứng mức trợ cấp | Tương ứng biên độ phá giá |
| Viết tắt | CVD | AD |
Ví dụ thực tế
Hoa Kỳ áp thuế CVD lên thép nhập khẩu từ một số quốc gia khi xác định chính phủ các nước này trợ cấp cho ngành thép (qua đất giá rẻ, điện ưu đãi, tín dụng lãi suất thấp). Mức thuế CVD có thể lên đến 15-25% giá trị hàng hóa.
Ứng dụng tại Việt Nam
Việt Nam đã từng bị áp thuế CVD với một số mặt hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ và EU. Doanh nghiệp SME xuất khẩu cần theo dõi các vụ điều tra chống trợ cấp để ứng phó kịp thời — chi phí thuế CVD có thể ảnh hưởng lớn đến giá cạnh tranh và nhu cầu vay vốn sản xuất.
Câu hỏi thường gặp
CVD khác gì với anti-dumping duty nếu cùng áp lên một mặt hàng? CVD trừng phạt trợ cấp từ chính phủ nước xuất khẩu, còn anti-dumping trừng phạt việc doanh nghiệp xuất khẩu bán dưới giá thành. Một mặt hàng có thể bị áp cả hai song song nếu vừa được trợ cấp vừa bán phá giá, và mỗi loại thuế được tính trên một cơ sở riêng.
Cơ quan nào ở Việt Nam xử lý khi hàng xuất khẩu bị điều tra CVD ở nước ngoài? Doanh nghiệp SME nên liên hệ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) để được hỗ trợ pháp lý, cung cấp thông tin minh bạch và phối hợp với cơ quan điều tra nước nhập khẩu nhằm giảm mức thuế hoặc tránh bị áp dụng.
Doanh nghiệp có thể bị áp CVD hồi tố hay không? Thông thường thuế CVD chỉ áp từ ngày kết luận cuối cùng có hiệu lực, nhưng trong một số trường hợp theo quy định WTO, cơ quan điều tra có thể áp thuế từ thời điểm ban hành quyết định sơ bộ nếu có dấu hiệu trợ cấp rõ ràng, vì vậy doanh nghiệp cần đối chiếu ngay khi nhận thông báo sơ bộ.
Nếu bị áp CVD, doanh nghiệp xuất khẩu có nên dừng xuất sang thị trường đó luôn không? Chưa cần dừng ngay — doanh nghiệp có quyền yêu cầu rà soát hành chính hằng năm hoặc cam kết giá/bán hạn chế để được giảm thuế. Nhiều SME chuyển sang đa dạng thị trường mới song song, vừa duy trì xuất khẩu vừa phân tán rủi ro bị áp thuế ở một số nước nhập khẩu.