Phân phối bảo hiểm qua ngân hàng bancassurance là gì?
Mô hình ngân hàng phân phối sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng của mình thông qua mạng lưới chi nhánh.
Thuật ngữ tiếng Anh: Bancassurance Distribution
Lĩnh vực: Bảo hiểm & Chứng khoán
Cách thức vận hành của mô hình bancassurance
Về bản chất, bancassurance là hợp tác giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm: ngân hàng tận dụng lợi thế sẵn có — mạng lưới chi nhánh, lượng khách hàng truy cập thường xuyên, dữ liệu giao dịch — để giới thiệu và bán sản phẩm bảo hiểm thay cho công ty bảo hiểm đối tác. Có ba hình thức hợp tác phổ biến:
- Kênh giới thiệu đơn thuần: Nhân viên ngân hàng giới thiệu khách hàng có nhu cầu sang công ty bảo hiểm, thường đi kèm hoa hồng giới thiệu.
- Phân phối có thương hiệu chung (co-branded): Sản phẩm bảo hiểm mang nhãn của cả ngân hàng và công ty bảo hiểm, ví dụ các gói bảo hiểm nhân thọ liên kết với thẻ tín dụng hoặc tài khoản thanh toán.
- Sáp nhập hoặc thiết lập công ty bảo hiểm trực thuộc: Một số ngân hàng lớn tại Việt Nam đã hoặc đang hướng tới sở hữu công ty bảo hiểm riêng, biến bancassurance từ kênh phân phối thành một mảng kinh doanh tích hợp.
Một điểm đáng lưu ý: từ năm 2022, Bộ Tài chính yêu cầu tách bạch rõ hơn hoạt động đại lý bảo hiểm của ngân hàng, đồng thời hạn chế tỷ lệ doanh thu phí bảo hiểm qua kênh ngân hàng — phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm tránh xung đột lợi ích và bảo vệ người mua bảo hiểm.
Ý nghĩa với doanh nghiệp SME
Bancassurance thường được nhắc đến nhiều trong phân khúc khách hàng cá nhân, nhưng cũng tác động gián tiếp đến doanh nghiệp vừa và nhỏ theo các hướng sau:
- Sản phẩm bảo hiểm cho chủ doanh nghiệp và nhân sự chủ chốt: Nhiều gói bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tai nạn cá nhân hiện được ngân hàng chào bán kèm khi doanh nghiệp mở tài khoản doanh nghiệp hoặc sử dụng các dịch vụ như lương, bảo lãnh, bao thanh toán.
- Bảo hiểm gắn với tài sản đảm bảo: Khi doanh nghiệp vay vốn, một số chương trình tín dụng yêu cầu mua kèm bảo hiểm khoản vay hoặc bảo hiểm tài sản thế chấp, thường được chào qua kênh bancassurance. Việc hiểu rõ sản phẩm này giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá chi phí thực tế của khoản vay, thay vì chỉ so sánh lãi suất danh nghĩa.
- Cơ hội tiếp cận bảo hiểm phi nhân thọ cho doanh nghiệp: Bảo hiểm hàng hóa, bảo hiểm cháy nổ, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cũng ngày càng được ngân hàng giới thiệu như một phần của "gói giải pháp tài chính toàn diện".
Vì thế, khi chuẩn bị hồ sơ tài chính hoặc làm việc với ngân hàng về khoản vay, chủ SME nên hỏi rõ: sản phẩm bảo hiểm đi kèm là bắt buộc hay tự nguyện, quyền lợi bảo hiểm thực tế ra sao, và chi phí này đã được tính vào tổng chi phí vay hay chưa.
Lưu ý khi tiếp cận kênh bancassurance
- Không nên thay thế tư vấn chuyên môn: Sản phẩm bảo hiểm do nhân viên ngân hàng chào bán không phải lúc nào cũng được tư vấn đầy đủ như khi làm việc trực tiếp với đại lý bảo hiểm chuyên trách. Doanh nghiệp nên đọc kỹ hợp đồng, đặc biệt phần loại trừ trách nhiệm và thời gian chờ.
- Chú ý xung đột lợi ích tiềm ẩn: Ngân hàng có thể ưu tiên sản phẩm bảo hiểm mang lại hoa hồng cao hơn. So sánh với ít nhất một lựa chọn ngoài kênh ngân hàng trước khi ký.
- Ảnh hưởng đến dòng tiền: Phí bảo hiểm định kỳ, dù nhỏ, vẫn là một khoản chi cố định. Với SME đang thắt chặt ngân sách, cần cân nhắc có nên tích hợp vào cùng kỳ thanh toán với phí dịch vụ ngân hàng hay tách riêng.
- Lãi suất và sản phẩm bảo hiểm là hai thứ tách biệt: Một ngân hàng có thể có chính sách tín dụng tốt nhưng sản phẩm bancassurance của họ không nhất thiết phù hợp. Khi so sánh lãi suất vay qua BizLoan, các yếu tố liên quan đến bảo hiểm đi kèm nên được xem là chi phí bổ sung, không trộn lẫn vào phép so sánh lãi suất thuần túy.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hay tài chính chuyên nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Bancassurance khác gì với việc mua bảo hiểm trực tiếp tại công ty bảo hiểm?
Bancassurance được phân phối qua kênh ngân hàng, còn mua trực tiếp thì khách hàng tư vấn và ký hợp đồng với công ty bảo hiểm. Quyền lợi và nghĩa vụ bảo hiểm vẫn do công ty bảo hiểm chịu trách nhiệm theo hợp đồng.
Doanh nghiệp có bắt buộc mua bảo hiểm khi vay qua ngân hàng không?
Không phải trường hợp nào cũng bắt buộc. Tuy nhiên, một số chương trình tín dụng có thể yêu cầu bảo hiểm liên quan đến khoản vay hoặc tài sản bảo đảm; doanh nghiệp nên xem rõ điều kiện trước khi đồng ý.
Phí bảo hiểm qua kênh bancassurance có được tính vào lãi suất vay không?
Không nên mặc định như vậy. Phí bảo hiểm là chi phí riêng cần được so sánh cùng lãi suất, phí trả trước và các chi phí khác để xác định tổng chi phí sử dụng vốn.
Ai là người tư vấn và giải quyết khiếu nại về sản phẩm bancassurance?
Nhân viên ngân hàng hỗ trợ giới thiệu và giải thích, nhưng các vấn đề về hợp đồng, quyền lợi hoặc bồi thường thường do công ty bảo hiểm xử lý theo quy định sản phẩm và quy định hiện hành.
Vay vốn kinh doanh
Hiểu rõ thuật ngữ tài chính giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn tốt hơn và tăng khả năng được phê duyệt khoản vay. Đăng ký so sánh lãi suất từ nhiều ngân hàng qua BizLoan.