Thanh toán nhờ thu là gì?
Thanh toán nhờ thu (Documentary Collection) là phương thức thanh toán quốc tế trong đó nhà xuất khẩu ủy thác cho ngân hàng của mình thu hộ tiền hàng từ nhà nhập khẩu nước ngoài, thông qua ngân hàng đại lý tại nước nhập khẩu, dựa trên cơ sở xuất trình bộ chứng từ thương mại.
Đặc điểm của thanh toán nhờ thu
- Phân loại: Gồm nhờ thu trơn (Clean Collection) — chỉ có hối phiếu tài chính, và nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection) — kèm vận đơn, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói.
- D/P và D/A: Nhờ thu trả ngay (Documents against Payment - D/P) và nhờ thu chấp nhận (Documents against Acceptance - D/A) là hai hình thức phổ biến nhất.
- Rủi ro: Ngân hàng chỉ đóng vai trò trung gian chuyển chứng từ, không cam kết thanh toán, nên rủi ro cho người xuất khẩu cao hơn L/C.
- Chi phí thấp: Phí ngân hàng thấp hơn đáng kể so với tín dụng thư (L/C).
Thanh toán nhờ thu trong hệ thống ngân hàng Việt Nam
Tại Việt Nam, phương thức thanh toán nhờ thu được điều chỉnh bởi Quy tắc thống nhất về nhờ thu (URC 522) của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, Vietinbank, BIDV đều cung cấp dịch vụ này cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Thuật ngữ tương đương
| Ngôn ngữ | Thuật ngữ | Phát âm |
|---|---|---|
| English | Documentary Collection / Collection Payment | /ˌdɒkjʊˈmɛntri kəˈlɛkʃən/ |
| 日本語 | 取立 (とりたて) | Tori-tate |
| 한국어 | 추심 (推尋) | Chu-sim |
| 中文 | 托收 | Tuō shōu |
| Español | Cobranza Documentaria | /koˈβɾansa/ |
Bạn cần tư vấn về tài trợ thương mại quốc tế? Đăng ký vay vốn tại BizLoan để được kết nối với các ngân hàng có dịch vụ thanh toán quốc tế uy tín.
Câu hỏi thường gặp
Thanh toán nhờ thu có an toàn hơn chuyển tiền T/T (Telegraphic Transfer) không? Không hẳn. Nhờ thu có ưu điểm là ngân hàng giữ bộ chứng từ (vận đơn, hóa đơn) đến khi người mua thanh toán hoặc chấp nhận hối phiếu, nên người bán kiểm soát hàng hóa tốt hơn. Tuy nhiên ngân hàng không cam kết thanh toán thay người mua, nên rủi ro vỡ nợ vẫn thuộc về nhà xuất khẩu — mức độ an toàn nằm giữa T/T trả trước và L/C.
D/P và D/A khác nhau ở điểm nào, cái nào rủi ro hơn cho người bán? D/P (Documents against Payment) yêu cầu người mua trả tiền mới nhận được chứng từ nhận hàng. D/A (Documents against Acceptance) cho phép người mua nhận chứng từ sau khi ký chấp nhận hối phiếu, rồi mới trả tiền vào ngày đáo hạn. D/A rủi ro hơn vì người bán giao hàng trước, thu tiền sau, và nếu người mua không thanh toán đáo hạn thì việc đòi tiền phức tạp hơn.
Khi nào doanh nghiệp SME nên chọn nhờ thu thay vì L/C? Khi đối tác là khách hàng cũ, có uy tín thanh toán đã được kiểm chứng; khi hợp đồng giá trị không quá lớn; hoặc khi muốn tiết kiệm phí ngân hàng và thời gian mở L/C. Ngược lại, với đối tác mới hoặc giao dịch giá trị cao, L/C vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Phí nhờ thu gồm những khoản nào, ai chịu? Thông thường gồm phí nhờ thu của ngân hàng xuất khẩu, phí ngân hàng đại lý tại nước nhập khẩu, và có thể thêm phí tỷ giá, phí chuyển chứng từ. Việc bên nào chịu phí do người bán và người mua thỏa thuận trong hợp đồng mua bán quốc tế (thường quy định theo Incoterms), mỗi ngân hàng có biểu phí riêng nên cần xác nhận trước với lender phục vụ giao dịch.