Rất nhiều người khởi nghiệp mang trong mình niềm đam mê mãnh liệt với các sản phẩm chuyên dụng, kỹ thuật cao. Nhưng đôi khi, chính sự "tôn thờ kỹ thuật" đó lại nhốt họ vào một thị trường ngách quá nhỏ bé và bức tử dòng tiền của công ty.
Năm 1993, thương hiệu thể thao lừng danh Puma đã lọt vào tình trạng "phá sản kỹ thuật" vì cố sống mái cạnh tranh trong mảng đồ thi đấu chuyên nghiệp. Nhờ một khoản vay cứu trợ, Puma lột xác, hướng tới thời trang thể thao cao cấp (lifestyle/athleisure) và trở lại đỉnh cao. Tại Việt Nam, hành trình "từ bỏ sân cỏ để lên phố" đó cũng là chiếc phao cứu sinh đã cứu sống Thương hiệu Đồ Thể Thao Pro-Fit.
Cái Chết Trong Sự "Hoàn Hảo Kỹ Thuật"
Pro-Fit được lập ra bởi một nhóm cựu vận động viên với tham vọng tạo ra những bộ quần áo thể thao kỹ thuật cao nhất: vải siêu thấm hút, công nghệ ép nhiệt không đường may, chuyên dành cho dân chạy marathon và dân tập gym chuyên nghiệp.
Đúng là sản phẩm của họ cực kỳ tốt, nhưng giá thành sản xuất lại quá cao. Hơn thế nữa, tệp khách hàng "vận động viên chuyên nghiệp" tại Việt Nam lại quá nhỏ bé. Dù được giới chuyên môn khen ngợi, doanh số của Pro-Fit vẫn vô cùng lẹt đẹt. Trong khi đó, các chi phí mặt bằng và lãi vay nhà xưởng vắt kiệt dòng tiền của công ty. Đến năm thứ 3 hoạt động, Pro-Fit rơi vào trạng thái phá sản kỹ thuật: Hết sạch tiền mặt để trả lương dù trong kho vẫn đầy hàng.
Vay 4 Tỷ Và Lời Chia Tay Thể Thao Chuyên Nghiệp
Không cam tâm nhìn tâm huyết sụp đổ, vị Giám đốc quyết định thay đổi tư duy. Ông thừa nhận: "Khách hàng mua đồ thể thao không phải vì họ tập thể thao, mà vì họ muốn trông thật khỏe khoắn khi đi uống cà phê".
Ông đàm phán một khoản vay nóng trị giá 4 tỷ đồng (một số vốn vừa vặn để một doanh nghiệp nhỏ lật ngược thế cờ mà không gánh thêm rủi ro quá sức).
Điều bất ngờ là, ông không dùng 4 tỷ này để nghiên cứu ra loại vải "thấm mồ hôi tốt hơn". Ông dùng nó để thuê một đội ngũ các nhà thiết kế thời trang đường phố (Streetwear). Pro-Fit chính thức xoay trục 180 độ: Chuyển từ sản xuất đồ thi đấu chuyên dụng sang mảng Athleisure (Thời trang thể thao dạo phố).
Mỏ Vàng Từ Những Khách Hàng... Không Tập Thể Dục
Những thiết kế mới của Pro-Fit vẫn sử dụng chất liệu thể thao co giãn, nhưng phom dáng được cắt cúp cực kỳ sành điệu, kết hợp màu sắc bắt mắt thay vì màu đen/xám nhàm chán của dân tập luyện.
Ngay khi bộ sưu tập "Street Active" ra mắt, nó đã tạo nên một cơn sốt. Không chỉ dân tập gym mua, mà hàng ngàn bạn trẻ gen Z – những người có khi chẳng bao giờ chạy bộ – cũng đổ xô đi mua áo Pro-Fit để mặc đi dạo phố, đi học vì nó quá "cool ngầu" và thoải mái.
Tệp khách hàng đột ngột phình to gấp 50 lần. Doanh thu bùng nổ giúp Pro-Fit nhanh chóng thanh toán sạch khoản vay 4 tỷ đồng, thoát án phá sản và trở thành một biểu tượng thời trang Local Brand được giới trẻ săn đón.
Bài Học Xương Máu
Câu chuyện của Pro-Fit mang đến một góc nhìn thực dụng về sự sinh tồn: Một sản phẩm quá hoàn hảo về kỹ thuật nhưng không ai mua thì cũng chỉ là đồ bỏ đi.
Việc dũng cảm đi vay một nguồn vốn nhỏ (vài tỷ đồng) để xoay trục thương hiệu, tái định vị từ một thị trường ngách chật chội (như đồ thi đấu chuyên nghiệp) sang một thị trường đại chúng rộng lớn hơn (thời trang dạo phố) là bước đi của những người làm kinh doanh thực chiến. Đừng bán thứ bạn thích làm, hãy dùng vốn để sản xuất thứ mà đám đông thích mặc.
* Bài viết dựa trên câu chuyện có thật đã được thay đổi tên nhân vật và tên công ty
