Trong bối cảnh các định chế tài chính toàn cầu đang siết chặt quy định về phát triển bền vững và biến đổi khí hậu, thuật ngữ "Tín dụng Xanh" và chứng chỉ "ESG" (Môi trường - Xã hội - Quản trị) không còn là đặc quyền hay khái niệm xa vời đối với doanh nghiệp SME. Ở thời điểm hiện tại, nó đang chính thức trở thành "giấy thông hành" để doanh nghiệp tiếp cận dòng vốn ưu đãi đặc biệt trên phạm vi toàn cầu.
1. Giải phẫu khái niệm Tín dụng Xanh
Tín dụng xanh (Green Credit) là các khoản vay ưu đãi được ngân hàng cấp riêng cho các dự án kinh doanh đáp ứng tiêu chuẩn không gây hại đến môi trường, nỗ lực giảm phát thải carbon, sử dụng nguồn năng lượng tái tạo, xử lý rác thải hoặc các dự án có tác động tích cực tới cộng đồng. Tại Việt Nam, dư nợ tín dụng xanh đang chứng kiến mức tăng trưởng hai con số mỗi năm, khi Ngân hàng Nhà nước liên tục đốc thúc các tổ chức tín dụng phải phân bổ lại danh mục cho vay hướng tới tính bền vững.
2. Lợi ích khổng lồ khi doanh nghiệp đạt chuẩn ESG
ESG là bộ 3 tiêu chuẩn cốt lõi: Environmental (Môi trường), Social (Xã hội), và Governance (Quản trị). Việc doanh nghiệp đầu tư vào ESG mang lại những lợi ích tài chính nhìn thấy ngay:
- Lãi suất vay cực kỳ ưu đãi: Các ngân hàng hiện nay (đặc biệt là khối ngân hàng ngoại hoặc các ngân hàng trong nước nhận gói tài trợ vốn từ IFC, ADB) luôn có một "room" tín dụng dành riêng với mức lãi suất rẻ hơn mặt bằng chung từ 1-2% chỉ để giải ngân cho các dự án đạt tiêu chuẩn ESG.
- Chìa khóa xóa bỏ rào cản xuất khẩu: Nếu bạn là doanh nghiệp sản xuất (dệt may xuất khẩu, da giày, nông sản hữu cơ, bao bì sinh học) nhắm tới thị trường khó tính như Châu Âu hay Mỹ, việc đạt chuẩn Môi trường và Xã hội (ví dụ: không sử dụng lao động trẻ em, hệ thống xả thải đạt chuẩn quốc tế) gần như là yếu tố tiên quyết bắt buộc để giành được đơn hàng (PO) từ đối tác.
3. Doanh nghiệp SME vừa và nhỏ nên bắt đầu từ đâu?
Nhiều chủ doanh nghiệp lầm tưởng ESG là "cuộc chơi" tốn kém của các Tập đoàn nghìn tỷ. Thực tế không phải vậy. Không cần làm những gì quá vĩ mô, một doanh nghiệp quy mô vừa hoàn toàn có thể ghi điểm ESG bằng những hành động cụ thể: Lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái cho nhà xưởng để tiết kiệm điện, đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn trước khi đổ ra kênh rạch, cải thiện phúc lợi và an toàn lao động cơ bản cho nhân viên, cũng như cam kết minh bạch trong việc đóng thuế với nhà nước.
Kết luận: Xanh hóa hoạt động kinh doanh ban đầu có thể làm tăng đôi chút chi phí đầu tư hạ tầng. Nhưng nếu xét trên tầm nhìn chiến lược dài hạn, ESG mở ra lợi thế cạnh tranh khổng lồ cho doanh nghiệp, đảm bảo sự phát triển bền vững về cả doanh thu đơn hàng xuất khẩu lẫn tối ưu hóa chi phí vốn vay.
