Cuối năm 2019, StayViet là startup công nghệ du lịch tăng trưởng nóng nhất thị trường với hàng chục ngàn homestay đối tác trên toàn quốc. Đội ngũ nhân sự phình to lên tới 300 người, ngân sách đốt cho marketing lên tới hàng tỷ đồng mỗi tháng để chiếm lĩnh thị phần.
Và rồi đại dịch ập đến. Lệnh hạn chế di chuyển khiến hàng trăm nghìn đơn đặt phòng bị hủy trắng. Chỉ trong vòng một tuần, doanh thu của StayViet bốc hơi 90%. Hàng loạt nền tảng đối thủ bắt đầu sa thải nhân viên hàng loạt, đóng cửa máy chủ hoặc tuyên bố phá sản để cắt lỗ. StayViet cũng đứng trước viễn cảnh tương tự khi dòng tiền dự trữ chỉ còn đủ để "đốt" trong 2 tháng.
Xây Lô Cốt Bằng Khoản Vay Chuyển Đổi 10 Tỷ
Nhận định đợt "mùa đông" này sẽ kéo dài, CEO của StayViet không chọn cách ngồi im chịu trận hay cắt giảm lẻ tẻ vớt vát qua ngày. Anh quyết định phải huy động bằng được một "Quỹ chiến tranh".
Anh chạy vạy khắp các quỹ đầu tư mạo hiểm và ngân hàng. Thay vì vẽ ra viễn cảnh tăng trưởng hão huyền giữa mùa dịch, anh đệ trình một bản kế hoạch phòng thủ cực đoan. Bằng năng lực thuyết phục sắc sảo, anh kêu gọi thành công một gói tài trợ lai (Vay nợ chuyển đổi) trị giá 10 tỷ đồng từ một quỹ đầu tư nước ngoài.
Số tiền 10 tỷ đồng này không được dùng để chạy quảng cáo vô nghĩa lúc người dân đang bị phong tỏa. Nó được dùng để đổ bê tông xây dựng một "lô cốt tài chính" kiên cố: Giữ chân 100% đội ngũ kỹ sư công nghệ nòng cốt để đập đi xây lại toàn bộ thuật toán nền tảng cho mượt mà hơn; đồng thời tung ra các gói tài trợ tiền mặt nhỏ để giúp các chủ homestay có doanh thu nhất không bị phá sản. Bên cạnh đó, họ xoay trục hệ thống sang cho thuê dài hạn để phục vụ khách kẹt lại vì dịch.
Kẻ Sống Sót Cuối Cùng Thống Trị Bàn Cờ
Giữ được bộ máy nguyên vẹn nhờ chiếc "lô cốt" 10 tỷ, khi du lịch nội địa bùng nổ trở lại vào năm 2022, điều kỳ diệu đã xảy ra.
Người dùng đổ xô đi du lịch bù, nhưng lúc này, các nền tảng đối thủ hoặc đã chết, hoặc đội ngũ kỹ sư đã tan rã không kịp vận hành lại hệ thống. StayViet, với nền tảng công nghệ vừa được nâng cấp hoàn hảo trong mùa dịch và mạng lưới đối tác homestay trung thành, lập tức bứt tốc.
Họ như thợ săn dọn sạch miếng bánh thị trường bị bỏ lại. Doanh thu tăng gấp 5 lần so với thời kỳ trước dịch. Cuối năm đó, StayViet gọi vốn vòng Series B thành công rực rỡ, định giá công ty tăng gấp 3 lần, dễ dàng thanh toán mọi chi phí nợ chuyển đổi trước đó.
Bài Học Xương Máu
Câu chuyện của StayViet mang lại một tư duy tài chính cực kỳ lạnh lùng nhưng chính xác:
Trong khủng hoảng toàn diện, việc huy động một khoản vay lớn không phải để phát triển, mà là để đảm bảo bạn không chết trước đối thủ. Ai có đủ dũng khí và uy tín để huy động vốn xây dựng "lô cốt tài chính" bảo vệ đội ngũ nòng cốt, kẻ đó sẽ là người duy nhất còn đứng vững để tận hưởng toàn bộ vinh quang khi cơn bão tan đi.
* Bài viết dựa trên câu chuyện có thật đã được thay đổi tên nhân vật và tên công ty
